زنانه نگري/فمينيسم & معرفی کتاب مریم نصراصفهانی | 19 Sep 2008 09:22 pm
فصل زنان
الف- فصل زنان(ها) کتاب هایی شبیه مجله/مجله هایی شبیه به کتاب هستند که با رویکردی همدلانه سعی در معرفی مجموعه آرا و دیدگاه های فمینیستی دارند. مجموعه کتابهای فصلزنان حاوی مقالات تالیفی و ترجمهای با نگاه فمینیستی هستند. موضوعات مقالات منتشر شده در این مجموعه ها طیف وسیعی از عقاید و نظریات فمینیستی را در حوزه های مختلف پژوهش های علمی، اجتماعی، ادبی، فلسفی، تاریخی و… را، گاه با چاشنی یک قطعه شعر و چند داستان کوتاه در اختیار خوانندگان قرار میدهند. گاهی مقالات موجود در این مجموعه ها مقالات دشواری در حوزه فلسفه فمینیستی هستند، گاه مقالاتی در خصوص مسائل اجتماعی زنان در ایران و گاه بررسی تاریخی جراید زنانه در عصر مشروطه. در واقع هر شماره از فصل زنان مجموعه ای متنوع و خواندنی پیش روی شما میگذارد تا از دریچه ای فمینیستی به پیرامونتان بنگرید
این مجموعهها به کوشش خانم ها نوشین احمدی خراسانی، فیروزه مهاجر، پروین اردلان و سایر دوستان و همکارانشان توسط انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر میشود. مانند بسیاری از علاقمندان به مباحث فمینیستی، من نیز خانم نوشین احمدی خراسانی و همکارانشان را از طریق آثارشان می شناسم، و لازم نیست حتما اینطور آدم ها را بشناسی تا بدانی که چه مشکلاتی را تحمل میکنند برای معرفی «کابوسی به نام فمینیسم» به فارسی زبانان ایرانی. البته نام این افراد حتما به عنوان مادران معنوی اندیشه فمینیستی در ایران - که سعی در به ثمر نشاندن نوزادی بی پدر در جامعه ای پدرسالار داشته اند- در تاریخ ثبت خواهد شد و به یقین آیندگان سپاسگزار آنها خواهند بود
ب- فمینیسم، در حوزه نظر از پر رونق ترین مباحث است و در عرصه عمل در مدتی کوتاه رشد و گسترش سریعی داشته و تغییراتی شگفت انگیز ایجاد کرده است. پدیده ای بسیار قدرتمند و پرنفوذ که روز به روز بردامنه نفوذ و قدرتش افزوده میشود و نمود عیان آن را میتوان در حضور بسیار پر رنگ زنان در عرصه های قدرت سیاسی دید. فمینیسم در حوزه های گوناگون نظریه پردازی اعم از حوزه های مربوط به علوم طبیعی و علوم اجتماعی صاحب رای است و درقلمروهای گوناگون فیزیک، زیست شناسی، باستان شناسی، روان شناسی، جامعه شناسی، هنر، اخلاق، جغرافیا، معماری و شهرسازی، تاریخ، الهیات، فلسفه ، سیاست، تکنولوژی، زبان، ادبیات، محیط زیست، حقوق، اقتصاد، سکسوالیته، خانواده و… صاحبنظران فراوان و نظریه هایی مشخصا زنانه نگر دارد. فصل زنان سعی میکند چشم خوانندگانش را نسبت به اهمیت و گستره پدیده فمینیسم در میدان های مختلف بگشاید. مطالعه فصل زنان (ها) نه فقط برای متخصصان که برای عموم زنان تحصیل کرده بسیار مفید و سودمند است. من فکر میکنم آشنایی عمومی با فمینیسم کمترین خاصیتش این است که عزت نفس و غرور و خود-باوری به زنان وابسته و خود-کم بین ما خواهد داد و این اتفاق مبارکی خواهد بود
ج- زمان نوشتن این پست به همه شماره های کتاب دسترسی نداشتم اما اگر اشتباه نکنم تا کنون شش شماره از فصل زنان منتشر شده است. صحبت کردن از محتوای بسیار متنوع این کتاب/مجله ها مجالی بسیار فراخ تر از یک پست وبلاگی می طلبد. برای همین هم تصمیم گرفتم برای نمونه اشاره ای کوتاه به یکی از مقالات شماره پنجم فصل زنان داشته باشم تحت عنوان«وبلاگ نویسی صحنه ای جدید برای ایفای نقش های خود» نوشته خانم مسرت امیر ابراهیمی که در آن به بررسی پدیده وبلاگ نویسی در میان زنان و جوانان ایرانی پرداخته است
د- نویسنده در این مقاله اشاره میکند وبلاگ نویسی باعث شده است در بسیاری از کشورهای درحال توسعه که افراد و به خصوص زنان و جوانان -که دخالتی در تولید محتوا در عرصه های تکنولوژیک نداشته اند- بتوانند از جایگاه مصرف کننده محتوا به جایگاه تولید کننده ارتقا پیدا کنند و در عین حال صرف نظر از جنسیت، سن، طبقه و نژاد خود و بدون در نظر گرفتن فاصله جغرافیایی با یکدیگر وارد گفتگو شوند. در ایران نیز ورود وبلاگ به زندگی جوانان طبقه متوسط ایرانی خبر از عزم آنها برای بیان خواسته ها، آرزوها و کمبودهای زندگی شان بدون در نظر گرفتن ملاحظات فرهنگی و سنتی می دهد. در جامعه ای که افراد آن-و به ویژه زنان آن- به فراخور موقعیت و جایگاهی که در آن قرار میگیرند و به فراخور مخاطبی که دارند ناگزیر از ایفای نقش هایی متفاوت و گاه متعارض هستند وبلاگ نویسی فرصتی فراهم میکند تا شخصیت و هویت جدیدی کسب کنند که در دنیای واقعی سرخورده و پنهان شده است. با حذف محدودیت های اجتماعی و فرهنگی در کنار حذف بدن وبلاگ نویس ها این امکان را پیدا میکنند تا آزادانه سخن بگویند و هویت های متعدد خود را تجربه کنند. آنها اینگونه به خود واقعی خود نزدیک تر میشوند و در واقع خود را دوباره کشف میکنند.
نویسنده به وجود آرشیو در وبلاگ ها و همچنین قابلیت کامنت گذاشتن در آنها به عنوان دو امکانی خاص وبلاگها اشاره میکند: آرشیو باعث میشود افراد دارای تاریخچه ای قابل دستیابی برای عموم بشوند و به همین دلیل سعی کنند منسجم تر و منطقی تر باشند؛ و کامنت ها اهمیت وجود دیگران را به وبلاگ نویسان نشان میدهد و در جهت دهی به افکار و آرا نویسنده وبلاگ موثر واقع میشود. با این وصف نویسندگان وبلاگ ها نسبت به خود، آگاهی های جدیدی پیدا میکنند. حضور مستمر ذهن وبلاگ نویس در برابر دیگران باعث میشود که شخص برای خود هویتی خواناتر و حتی مستحکم تر از هویت خود در فضای واقعی بدست آورد و در این بین با بیان دورنیات خود و تعامل با دیگران اعتماد به نفس بیشتری پیدا خواهد کرد. به طور مختصر نویسنده اشاره میکند که وبلاگ نویسی از سویی در پروسه هویت سازی و کشف دوباره خود به کار گرفته میشود و از سوی دیگر در ارتباط با دیگران روابط جدیدی را ایجاد میکند که متاثر از فضای آزاد و دموکراتیک حاکم بر اینترنت است.
نویسنده همچنین به محدودیت هایی که جنسیت -حتی در فضای مجازی- ایجاد میکند اشاره دارد و به اینکه زن بودن یک وبلاگ نویس خط قرمزهایی بسیار بیشتر از یک وبلاگ نویس مرد برای او ایجاد میکند. مشکلات زن بودن در دنیای مجازی که تا حدود زیادی متاثر از مشکلات زنان در دنیای واقعی است باعث میشود زنان بیشتر از مردان با هویت های ساختگی بنویسند. در غیر اینصورت بیش از آنها مجبور به خود-سانسوری خواهند بود و از تصویر واقعی خود فاصله خواهند گرفت. نوشتن با هویت های غیر واقعی باعث میشود که وبلاگ برای زنان آینه ای باشد که در آن میتوانند خود پنهان شده و یا خود سرکوب شده خود را ببینند و ذهنیات واقعی خود را در مقابل مخاطب آشکار کنند
توضیحات
فصل زنان؛ مجموعه آرا و دیدگاه های فمینیستی، به کوشش نوشین احمدی خراسانی، فیروزه مهاجر، پروین اردلان و دیگران، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان
مطالب مرتبط
سناتور


on 20 Sep 2008 at 12:42 pm 1.محمد حسن سلیمانی said …
جالب بود. وبلاگ نعمتی است در عصر جدید که می تونه خیلی از وجوه سرکوب شده انسان ها رو زنده کنه. این در مورد افراد و اقشار مختلف متفاوته. و در مورد زنان در یک کلمه زنانگی است.وبلاگ با وجود محدودیت هاش عرصه بسیار باارزشی است برای بروز زنانگی
on 20 Sep 2008 at 3:05 pm 2.آرش said …
سرکار خانم نصر با عرض سلام؛ من دانشجوی فلسفه با گرایش نظریه انتقادی در یکی از دانشگاههای خارج از کشور هستم. در دوره کارشناسی و همینطور مقطع ارشد با چند فمینیست بنام کلاس و درسهایی را گذراندم و مقالاتی در این زمینه نوشتم که با صلاحدید گروه یکی دوتا از آنها برای چاپ به مجلات مربوطه ارسال شده است. اما از آنجایی که خیلی علاقمندم بعضی از این مباحث را برای جامعه خودمان هم بنا به توانم بازتاب دهم مدتی است که با یکی دو سایت فعال در این زمینه ارتباط برقرار کردم و خوشبختانه دوستان هم استقبال دلگرم کننده ای کرده اند. اما ملاحظه ای مرا دچار تردید کرده است، که خیلی خوشحال می شوم اگر امکان دارد زمینه را برای من تا حدی روشن فرمایید. اینکه با توجه به مسائل عدیده ای که در ایران پیرامون حوزه اینترنت و دسترسی به سایتهایی از این قبیل هست و از طرف دیگر مشکلات نشر و میزان تاثیر مکتوبات خصوصا در زمینه مسایل نظری فمینیسم، شما زمینه کدام حوزه را مهیا و مناسب تر می دانید. اینترنت یا مجلات و کتاب؟
در ضمن این توضیح را اضافه کنم که چون با ساختار نشر و سایتهای اینترنتی در ایران، بنا به دلایل شخصی، کاملا آشنا هستم هیچگونه انتظاری بابت مسایل مالی و از این قبیل ندارم. بیش از هر چیز خوشحال می شوم که به سهم خودم قدمی در این مسیر بردارم.از آنجایی که تقریبا یکی از خوانندگان قدیمی نوشته های شما هستم، علیرغم اینکه احتمالا دوستان مشترکی(از دانشجویان و چند نفری از استادان) در بین همدوره ای های شما در دانشگاه داشته باشیم، بخاطر حوزه فعالیت و دلمشغولی هایتان این خواهش را از شما کردم که در صورت امکان ملاحظات و ترجیحات خودتان را در باب سئوالم به من بگویید. خوشحال می شوم اگر احیانا کاری هم از دست من ساخته باشد، کمکی کنم. با کمال تشکر و امتنان
آقا آرش گرامی
همانطور که می دانید کتاب و مجله و اینترنت هر کدام مزایا و محدودیت های خاص خودشان را دارند. آنچه در کتابها و مجلات تخصصی نوشته میشود ماندگار تر است و مخاطب محدود تر و البته متخصص دارد و در مقابل در اینترنت فضای تعامل عمومی باز تر است و محدودیت موضوعی وجود ندارد. به نظر من بسته به سطح نوشته هایتان و البته موضوع آنها(مثلا موضوعاتی مثل سکس و سکسوالیته به سختی در مجلات درج میشوند یا مجوز انتشار می یابند) میتوانید ابزار اطلاع رسانیتان را انتخاب کنید. به نظر من اگر نوشته هایتان کاملا تخصصی است مجله و کتاب محمل بسیار مناسب تری هستند چون مستقیما در دسترس متخصصان قرار میگیرند که احتمالا مخاطبان اصلی این دست مقالات هستند در حالیکه در فضای اینترنت معمولا اقبالی به نوشته های تخصصی نشان داده نمیشود و بسیارند دانش جویان و اساتید فلسفه ای که با اینترنت بیگانه اند…دست کم تا کنون که اینطور بوده. بنابراین فکر میکنم اگر نوشته های شما از نظر موضوع تداخلی با خطوط قرمز کنونی مجلات و کتابها ندارد از این ابزارها استفاده کنید…به نظرم نخبگان سزاوارتر و نیازمند تر از کاربران اینترنتی هستند
پاینده و پوینده باشید
on 20 Sep 2008 at 6:44 pm 3.hanie said …
من رو ببخش که سوال نا مرتبط با متن می پرسم،ممکنه لطفاً موسیقی این بلاگ رو معرفی کنی؟
اختیاردارید دوست عزیز
راستش رو بخواهید متاسفانه همه اطلاعات مربوط به طراحی وبلاگ مفقود شده و متاسفانه در این زمینه نمیتونم کمکتون کنم
پاینده و پوینده باشید
on 20 Sep 2008 at 10:13 pm 4.مریم م said …
چه زمانی قرار است دیدگاه های زنانه در صدور فتاوا در مورد زنان مدخلیت یابند؟
on 21 Sep 2008 at 4:55 am 5.آرش said …
خانم نصر عزیز؛
از راهنمایی و اظهار نظرتان متشکرم. البته برخی از متون مورد نظرم قابلیت چاپ را ندارند و به همین دلیل اینترنت تنها محل ممکنه خواهد بود. اما خوشبختانه یکسری از متون قابلیت چاپ شدن را دارند و هرچند خیلی تخصصی به نظرم نمی رسند اما به قول شما شاید در نظر متخصصان این عرصه مقبول تر افتند. به هر حال از کمکتان باز هم تشکر می کنم و برایتان بهترین آرزوها را دارم. به امید موفقیت در این مسیر صعب
on 24 Sep 2008 at 7:48 pm 6.سید مهدی موسوی said …
سلام
خوبید؟
دنیا هنوز قشنگ هست؟
چه خبرها؟
خواندمتان…