زنانه نگري/فمينيسم مریم نصراصفهانی | 15 May 2009
ساسی مانکن
الف- خواهر من موقعی که نقاشی میکشد اغلب موسیقی گوش میدهد و معتقد است که آنچه گوش میدهد تاثیر مستقیمی بر ضرب قلمش دارد. موسیقی آرام برای نقاشی ایرانی و موسیقی های تند برای کارهایی که نیاز به جسارت در گذاشتن رد قلم و رنگهای درخشان دارد. مدتها پیش زمانیکه داشت روی یک بوم بزرگ یک نقاشی عجیب میکشید که رنگ غالب در آن قرمز بود و صدای موسیقی اش هم بلند بود دو سه ترانه شنیدم که بار اول به گوش خودم شک کردم و بار دوم به گوش خواهرم! پرسیدم تو میشنوی این یارو چی میخونه؟ همچنانکه مشغول کار بود گفت که نه و من ازش خواستم که گوش بدهد و بعد هم آن دو آهنگ را از مجموعه موسیقی های مربوط به کارهای نیازمند به رد قلم مشخص و رنگهای درخشان حذف کرد
از آن ماجرا مدتها گذشته و من به تازگی فهمیده ام که آن ترانه ها از شاهکارهای ساسی مانکن و رفقا بوده است. من البته با ساسی مانکن هیچ مشکلی ندارم چراکه معتقدم همانا انسان مبتذل است «الا الذین…» گوش کردن به موسیقی های مبتذل، جمع آوری تصاویر مستهجن، تماشای فیلمهای پورنو و امثال اینها بصورت آشکار و پنهان در فرهنگ های مختلف حضور دارد و یک جوان باید خیلی دغدغه های اخلاقی و انسانی و معنوی و خلاصه الا الذینی داشته باشد و بخواهد روح خودش را تربیت کند که سراغ این چیزها نرود
ب- اما این که چرا درباره این خواننده نسل جوان کنجکاو شدم و چیزی نوشتم بخاطر این بود که میبینم شناختن ساسی مانکن یکی از ابزارهای اساسی درک ادبیات و علایق جوانان، نوجوانان و حتی کودکان شده است. اصطلاحاتی که به کار می برند، نحوه صحبت کردنشان درباره دختران، جمله هایی که روی در و دیوار یا اسکناسها مینویسند، اشعار طنز سیاسی-اجتماعی که می سرایند و… خلاصه ادبیات ساسی مانکنی اینجا، ادبیات ساسی مانکنی آنجا، ادبیات ساسی مانکنی همه جا! این اتفاق البته قبلا هم در مورد ترانه های بعضی خوانندگان جوان پسند افتاده بود، اگرچه محتوای هیچیک تا به این پایه مبتذل نبودند، ولی آنها هم برای مدتی از رواجی اینچنینی برخوردار شدند
ج- شگفتی من اما بیشتر از بابت مخاطبان دختر ساسی مانکن و دوستان است نه خود آنها
…دافی شاپ بفرمایید…درس و ول کن بیا مغازه دافی ها…آره مخ زدم من به اندازه کافی، واسه همینم باز کردم من یه مغازه دافی…اون دافی تو طبقه دوم عالی و آسه ولی این که تو بغل منه مارکش آدیداسه…اینجا انواع دافی ها شدن دسته بندی؛ انتخاب کن ما میکینم واست بسته بندی…این خانم که میبینی عکسش رو کارت پستاله اشانتیونش یه دو سه تایی داف خردساله… آره اینجا هر دافی مال یه منطقه ست؛ قیمت پایینم داریم ولی با مقنعه است…ماها الان بی نهایت دوس دختر داریم؛ مث تو نمی رم کافی شاپ با دختر داییم…وقتی میایی اینجا پولاتو دسته دسته آماده کن چون اینجا کلی داف نشسته… این که مسته مست هست تو دست بنده؛ خیلی گرونه از من نپرس قیمتش چنده…اینجا داف هس از هر مدلی هر سایزبندی، پیش فروش میکنیم ما با چک کارمندی…حسین ته مخ زن، آره از قبل بوده؛ بابا مارک دافهای شما که اطلس پوده…آره اومدی تو مغازه و هنگ کردی، آره بدون این دافا ندارن رنگ بندی…دو سه تا داف چاق دارم واسه افراد سرمایی؛ بغلش که میکنی انگار وسط ابرایی…اول فروردین رفتم خارج و عیدیش این، دافی اس که رو کمرش زده مید این چین…همه اومدن دنبالمو این راه من بوده، افتتاح کردم طرح تعویض داف فرسوده…کسی نمیتونه به من برسه تو مخ زدن؛ داف حامله هم داریم دو هفته پیش مخ زدم…و غیره و غیره
همانطور که گفتم این چیزها همه جا هست و اصولا قضاوت درمورد آن، چه از نظر موسیقی و چه از نظر اجتماعی کار من نیست. حرف من درباره دختران نوجوان و جوانی است که دیوانه این ترانه ها هستند و هرکجا حرف موسیقی به میان می آید از عشقشان به رپ و ساسی مانکن و حسین مخته و علیشمس میگویند و اسامی آنها را جز فیوریت سینگرهایشان می آورند و در واکنش به چنین اشعاری نه تنها احساس بدی بهشان دست نمیدهد که در کوییزهای فیس بوکی شرکت میکنند تا مشخص کنند جز کدام دسته از داف ها هستند و وو
د- ساده انگاری است اگر خیال کنیم آنها اصلا دقت نمیکنند به ترانه های آهنگهایی که ساعتها بدون خستگی با آنها می رقصند و آنها را زیر لب زمزمه میکنند. من فکر میکنم این آهنگها برای نوجوانان و جوانان جذاب است چون امکان تعریف جدیدی در اختیارشان گذاشته که چندان با تعاریف گذشته منافاتی ندارد در عین اینکه اهمیتشان را پر رنگتر کرده است. آنها میتوانند خودشان را به عنوان یک داف خوشگل و خواستنی تعریف کنند. یک تعریف جدید در راستای سایر تعریف های مذکری که از زن داده میشود. تعریف مدرنی از زن که منافاتی با آموزه های سنتی درباره او ندارد، فقط کمی وقیحانه است که همین هم آنرا با کلاس تر، جذاب تر و وسوسه انگیزتر میکند. دقیقا به چیزی اشاره میکند که باید بکند، که همواره وجود داشته و همواره همه چیز یک زن بوده اما مورد اشاره واقع نمی شده است. جامعه مردان دارد آنها را می بیند و به آنها موضوعیت میدهد: آنها داف هستند و همین بودن برایشان کلی هیجان انگیز است، آنها خوشحالند که دارند دیده میشوندبرای همین هم نمیتوان یک طرفه به قاضی رفت و گفت:« دخترهای ما حتی آنقدر غرور و شخصیت ندارند که در مقابل اینهمه توهین و تحقیر و تمسخر و فحاشی کمی مقاومت کنند…» شخصا تاسف میخورم وقتی میبینم که از پسربچه دوازده ساله تا مرد سی و چند ساله میگویند و مینویسند و میخوانند که «مرد برای هضم دلتنگی هاش؛ گریه نمیکنه قدم می زنه» و اینگونه احساس غرور و شخصیت میکنند در حالیکه دختربچه ها ی هفت هشت ساله و خانمهای سی و چند ساله در حالیکه قر می دهند زمزمه میکنند:«…….؛……..» (کدومشو بنویسم؟) نه اینکه با آن تعریف مردانه همدل باشم، فقط میخواهم به عمق تفاوت تعاریف جنسیتی دراجتماع اشاره کنم
قبلا هم گفته ام زمانهایی که آدم فرصت میکند و سرکی در میان اجتماع دختران معمولی از خانواده های معمولی میکشد و از علایقشان و دلخوشی هایشان پرس و جو میکند دوباره و هرباره متوجه میشود که زنان ما هیچ تعریف مستقلی از خودشان ندارند و همچنان خودشان را با معیارهای مذکر می سنجند. هر آنچه پسند آنها افتد برایشان خواستنی است چراکه در واقع آنها هیچ کس نیستند آنها چیز هستند و اتفاقا اینطوری بهتر است چون به کسی هم برنمیخورد،حتی به خودشان
برای اطلاعات بیشتر
آهنگهای ساسی مانکن را گوش کنید
مطالب مرتبط
مطالعات مردان. مطالعات خانواده . آرایش. آموزش . از مادری تا مادر شوهری . در دفاع از مردانگی زنان . کوکب خانم . آموزش . ازدواج
يادداشت & زنانه نگري/فمينيسم مریم نصراصفهانی | 10 May 2009
زهرا رهنورد
الف- اگرچه بعد از اعلام نامزدی آقای مهندس موسوی برای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری و انصراف آقای خاتمی از نامزدی در این دوره اضطراب ها و پرسش های فراوانی ایجاد شد که بسیاری از آنها همچنان به قوت خود باقی هستند؛ اما دلایل خوبی برای حمایت از آقای موسوی در این انتخابات وجود دارد که یکی از آنها-یکی از مهمترین آنها دست کم برای من- حضور خانم دکتر رهنورد و همراهی او با مهندس موسوی است که تحولی شگفت انگیز در جنس حضور زنان در این دوره از انتخابات ایجاد کرده است. خانم دکتر زهرا رهنورد یکی از مشهور ترین چهره های سیاسی زن در ایران است و در سمت های مختلف سیاسی و اجتماعی خود را به عنوان زنی موفق و کارآمد معرفی کرده است. در دولتهای پیشین نام او بارها و بارها برای تصدی پست های نظیر وزارت فرهنگ و وزارت آموزش و پرورش به میان کشیده شد. در عین حال خانم دکتر رهنورد یک چهره دانشگاهی شناخته شده نیز هست. بسیاری از دانشجویان او را به عنوان رییس سابق دانشگاه الزهرا به یاد دارند. او اکنون استاد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و تنها زن ایرانی است که تا کنون توانسته به مرتبه استاد تمامی دست پیدا کند. تحصیلات خانم رهنورد در رشته های مجسمه سازی، پژوهش هنر و علوم سیاسی است و در این زمینه ها- و علوم قرآنی- صاحب آثار فراوانی است. دکتر رهنورد همچنین هنرمند بنامی نیز هست. او درنقاشی و مجسمه سازی در زمره هنرمندان صاحب سبک است و این از ویژگی های منحصر به فرد اوست که او را بیش از پیش از سایر چهره های سیاسی شناخته شده متمایز میگرداند
از دیگر ویژگیهای خاص خانم رهنورد میتوان به این نکته اشاره کرد که او برخلاف بسیاری از زنان شناخته شده در عرصه سیاست روحانی زاده نیست و هیچ وابستگی به هیچ یک از روحانیون و چهره های مبارز سیاسی مشهور پیش از انقلاب ندارد. او زنی است که خودش راه خودش را یافته و خودش انتخاب کرده است که چه بکند، به چه باور داشته باشد و چه راهی را در پیش بگیرد
ب- دکتر رهنورد زنی حدودا شصت ساله است با چهره ای مصمم و جدی و ظاهری بسیار متفاوت از تمام زنان اهل سیاستی که میشناسیم. او با همان پیراهن مردانه آبی و روسری گلدار همیشگی اش در راهروهای دانشکده هنرهای زیبا همسرش را در جلسات انتخاباتی همراهی میکند، با اعتماد به نفس فراوان دوشادوش او حرکت میکند و همراه با او درحالیکه چادر نوار دوزی شده اش را زیر بغل زده برای جمعیت دست تکان میدهد
نه فقط مصاحبه هایش در این روزها، که سخنانش در گذشته هم بخوبی نشان میدهند که دیدگاههایی بسیار متفاوت با آنچه امروز در سیاستگذاریها در مسائل مربوط به زنان رایج است در سر دارد. او را بخوبی میتوان یک روشنفکر مسلمان توصیف کرد که اتفاقا زن هم هست و اگرچه فمینیست نیست؛ یعنی چه در کارهای نقاشی و حجمش و چه در آثار قلمی اش ردپایی از فمینیسم به آن معنا که ما میشناسیم وجود ندارد، اما نگرش زنانه به هنر، فرهنگ، اجتماع و سیاست را از نگاه خود حذف نکره است. ندادن شعارهای غیرقابل تحقق، جدیت، سنجیدگی و باورهای عمیق مذهبی او از امتیازات و ملزومات ورود به عرصه مردسالار سیاست در کشور ماست
ج- اما حضور پررنگ خانم رهنورد در کنار مهندس موسوی برکات دیگری هم به همراه داشته است که جالبترین و مهمترین آنها اهمیت یافتن ناگهانی حضور زنان در نگاه سایر نامزدهای انتخاباتی است. مثلا بطور ناگهانی شاهد حضور پررنگ خانم دکتر جمیله کدیور در میان یاران و حامیان آقای کروبی هستیم و یا مثلا بطور کاملا ناگهانی تبلیغات معنا داری حول محور همسر آقای کروبی میشنویم و یا جملات کنایه آمیز و به نحو آخوندی پرمعنایی نظیر این را در یادداشت های آقای ابطحی میخوانیم:کارگردان هنری فیلمهای آقای کروبی اصرار داشت که خانم کروبی هم ایشان را همراهی کند. با توجه به اینکه خانم کروبی همیشه شخصیت مستقلی بوده و مستقلاً کارهای اجتماعیاش را انجام داده است، همراهی با همسر در موقع ثبتنام کار قشنگی نبود. به حرف کارگردان هنری گوش نکرد
و اگر اوضاع به همین منوال پیش برود امید آن میرود که به زودی در کنار حضور فعالانه کسانی چون خانمها ابتکار و هاشمی(همچون ادوار گذشته نزدیک به انتخابات) ورود زنانی با گرایش به سایر جریان های فکری را نیز در کنار سایر کاندیدا ها شاهد باشیم/جشن بگیریم
د- اگرچه این دست اهمیت یافتن ها و اهمیت دادن های مقطعی عمیقا انسان را اندوهگین میکند اما از سوی دیگر این وقایع درکنار بسیاری چیزهای دیگر نفس وجود این زوج را در انتخابات- آن هم بعد از مدتها که سهم زنان در عرصه سیاست حضور فعال ویکه تازانه خانم فاطمه رجبی و پیامدهای تاسف برانگیز و تحقیرآمیز حضور این خانم در عرصه کاملا مذکر سیاست بود- ارزشمندتر میکند. شاید سالهای سال طول بکشد تا بار دیگر زنان / ملت ما شاهد حضوری چنین پررنگ، انسانی و موثر از زنی در این حد و اندازه در تحولات سیاسی کشور باشند. حضوری که نه تنها فی نفسه ارزشمند است بلکه باعث به میدان آمدن کسانی و طرح ارزشهایی میشود که تا چند روز پیش بی اهمیت، حاشیه ای و حتی ناپسند تلقی می شد
برای اطلاعات بیشتر نک
برای آشنایی با افکار و آثار خانم رهنورد و دیدن نمونه آثار ایشان اینجا و اینجا و اینجا را ببینید–مصاحبه خانم رهنورد با روزنامه اعتماد را اینجا ببینید–مصاحبه خانم رهنورد با نشریه چلچراغ را اینجا ببینید–یادداشتی از دوست خوبم سمیه توحید لو در همین زمینه را اینجا بخوانید–در همین ارتباط یادداشت هنوز سبز-آبی را اینجا ببینیددسایت شخصی خانم دکتر جمیله کدیور
مطالب مرتبط
زن . هنر چه کسی . شیرین نشاط . فمینیسم اسلامی. فاطمه مرنیسی . لیلا احمد
پ.ن: از شما دعوت میکنم در بحث میان من و آقای کاشانی در مورد انتخابات شرکت کنید
آیاشما هم فکر میکنید موسوی تنها آن است که احمدی نژاد نیست؟
استدلالهای نسرین را در دور فلک درنگ ندارد شتاب کن ببینید
پ.ن: در جریان دهمین انتخابات ریاست جمهوری نسبت به مدارک تحصیلی تشکیک هایی مطرح شد که پاسخ به آنها را اینجا بخوانید



